Esnesnon 29-10-10

Goedemorgen.

Vandaag is er iets dat ik niet ga doen. Voor het eerst sinds ik vorig jaar september ben begonnen met deze studie is er een tentamen waar ik me voor heb opgegeven dat ik niet meteen haal. Nou lijkt het misschien heel melodramatisch als ik het zo zeg, maar dat is niet de impressie die ik bedoel. Gezien het feit dat andere studenten even goed sommige tentamens niet halen en er hun schouders over op kunnen halen heb ik geen recht om er moeilijk over te doen; het lijkt daarnaast ook verdacht veel op ogen uitsteken als ik zou klagen over een tentamen, een minor nota bene.

Deze relativistische uitlating is niet mijn ware mening. In werkelijkheid vind ik het ontzettend vervelend. Ik had gehoopt, stilletjes, alles te halen en volgens eigen bewoording, niet verslagen te worden. In werkelijkheid maakt het me helemaal niet uit wat andere studenten vinden over studie en het belang van tentamens, daarvoor ben ik niet naar een universiteit gegaan. Ik doe dit niet om van andere mensen te winnen; ik hou niet eens van competitie. Het spel, of de strijd die ik wil winnen is tussen mij en mijzelf, of eventueel tussen mij en de universiteit of de docent. In dat licht is al dan niet een tentamen halen een kwestie van winnen of verliezen: niet met de flexibele standaard die het vergelijken met medestudenten is maar met de harde, hoge lat van het overkomen van mijn eigen zwaktes of de eisen van de academische wereld. Denk ervan wat u wilt: dit is hoe het voor mij voelt en hoe ik het graag zie, bezijden de realiteit als het moge zijn.

Het vak in kwestie lukte me niet omdat ik wegens een slordig rooster het college niet kon volgen. Nu zijn colleges voor mij van integraal belang: anders heb ik geen enkel aanknopingspunt en kan ik alle verdere kennis niet goed plaatsen. Colleges zijn voor mij noodzakelijk om een goed beeld te vormen van de stof. Dat op zich vind ik een belangrijke ontdekking over mijzelf en mijn leervaardigheden, hoewel niet de prijs van een tentamen waard. De oplossing: deze cursus wordt om het jaar gegeven, dus in 2012, (nog voor het einde van de wereld) volg ik de colleges en haal ik dit vak.

Dat idee, dat mij zo helder voor de geest kwam, ging gepaard met een langzaam maar zeker beter te onderscheiden andere wens: dat ik over twee jaar in ieder geval nog twee eigenschappen bezit die ik nu werkelijk als onderdeel van mijn persoonlijkheid zie. Ik hoop dat ik die karaktertrekken beklijven.
In de eerste plaats trots. Kan eveneens worden getypeerd als ijdelheid, in de niet- fysieke zin. Ik weiger op te geven, omdat ik het gevoel heb dat ik me feitelijk gewonnen geef, een gevoel waar ik absoluut niet van hou. Trots betekent voor mij dat ik me vasthoud aan hetgeen ik gekozen heb en het verdedigen van mijn eigen positie verkies boven het veranderen van keuze. Als je voor iets kiest dat niet goed blijkt te zijn, verbeter dan het voorwerp van keuze in plaats van over te gaan naar een onzekere andere optie. Dit is de emotie die ten grondslag ligt aan mijn onwilligheid om uit Almere te verhuizen, hoe vaak men mij dat ook aanraadt, die mij ertoe drijft mijn gelijk toch proberen te halen ook al lijkt het wanhopig, maar ook het halen van alle tentamens waar ik me voor opgeef. Het is de oorzaak van het nare gevoel dat ik krijg als ik opgeef en de drijfveer achter het ingaan op uitdagingen. Trots is wat mij mijn best laat doen, wat me grimmige voldoening geeft als ik 'win' en verslagen en leeg laat voelen als ik 'verlies.' Maar zelfs in verlies ben ik koppig: als de sterren weer gunstig staan doe ik die cursus en haal ik het tentamen.

Het tweede kenmerk is moeilijker te benoemen. Ik noem het zelf 'magisch denken.' Het houdt in dat ik van de wereld een verhaal maak, of een spel: dat ik regels creëer die niet werkelijk gelden die via de magische wetten van imitatie of associatie werken en dat systeem gevoelsmatig prefereer boven de realiteit. Ter verklaring een paar voorbeelden: voor mijn tentamen afgelopen maandag had ik een droom waarin ik dacht dat het tentamen afgelopen was en dat het goed ging. Toen ik wakker werd verkeerde ik in enorme stress omdat het een potentieel gevaar is voor de kwaliteit: gelijk aan het zeggen 'dit gaat best aardig' midden in een spelletje overgooien of 'wat kan er nou helemaal misgaan' in iedere willekeurige context. Dat moet worden afgewend door het kloppen met de linkerhand aan de onderkant van een houten oppervlak, of door aan een stuk hout te krabben en drie keer rond te draaien. Echter ging het tentamen verrassend goed, dus het is duidelijk dat ik een voorspellende droom had. Tweede voorbeeld: ik ontdekte enige tijd terug een muziekstuk waarvan ik (onterecht) dacht dat het 'lente' heette. Twee dagen later werd ik verliefd. Ik zag (en zie eerlijk gezegd nog steeds) een directe correlatie tussen het ontdekken van 'lente' en verliefd worden. Ik zou nog verder kunnen gaan en beweren dat het feit dat het uiteindelijk niet veel bijzonders met de persoon in kwestie is geworden samenhangt met het feit dat het muziekstuk helemaal niet die titel droeg. Hetzelfde verhaal gaat op voor een massa andere muziekstukken, waar ik allemaal aparte connecties mee heb. Het is het magische denken dat mij vertelt dat het geen kwestie is van punten wel of niet halen, maar van een conflict, van een proeve die ik moet doorstaan, een onderdeel van een queeste door het leven, een hoofdstuk uit een verhaal dat ik meemaak. Ik geloof dat er meer in het leven is dan de ene gebeurtenis die op de ander volgt.

Let wel, bij geen van genoemde voorbeelden ging ik er met mijn volle verstand vanuit dat de gedachtegang ergens op sloeg. Het was mijn gevoel dat me ingaf dat er een verband bestond, waar mijn verstand me vertelde dat ik zelf een verband legde. Als dat verband er echter eenmaal is weiger ik het los te laten en blijft de magische connotatie in mijn hoofd bestaan.

De afsluitende woorden van deze post vind ik moeilijk te vinden, dus ik spring over op een ander onderwerp voor de laatste regels: per overmorgen, 1 november om 0.01, begin ik met mijn derde (driemaal is scheepsrecht) poging tot het halen van NaNoWriMo. Sidder en beef.

Hugo Maat