24.3.10

Esnesnon 24-3-10

Goeden... dinges

Ik heb een vreemde angst voor het posten van brieven. Het is geen angst voor brievenbussen, voor ouderwetse communicatiemethodes of überhaupt angst om buiten te komen. Het afstandje lopen naar de brievenbus, de handeling op zich, beangstigt me. Het is één van de weinige momenten dat ik echt vrees iets te overkomen, misschien zelfs iets dodelijks. Mijn op-en-neertje met twee brieven (een onduidelijke envelop en een kaart 'gefeliciteerd met het halen van uw rijbewijs' voor mijn 82-jarige opa) heeft dus een donkere wolk over mijn hele dag gehaald. Eerlijk gezegd durf ik niet zo goed dat kleine klusje te weigeren omdat mijn brief-post-fobie een karaktertrekje is dat ik bij voorkeur geheim hou hier thuis.

Anyway. Het prisoners dilemma; de situatie waarin je profiteert als iedereen zich goed gedraagt behalve jezelf, met als resultaat dat iedereen zich niet gedraagt om te kunnen profiteren en vervolgens niemand profiteert. Deze kenmerkende voorstelling legt de onderliggende zwakte in de hele ethiek bloot, de vraag waarom men zich goed zou gedragen als slecht gedrag meer oplevert. Die vraag ga ik nu nog niet beantwoorden, vooral omdat het antwoord dermate krankzinnig is dat het niet meer goed in deze post past. Wat ik wel even naar voren wil brengen is het omgekeerde prisoners dilemma. Dat houdt een situatie in waarin goed gedrag als zodanig functioneert onder de voorwaarde dat de rest van de wereld zich niet goed gedraagt. Goed gedrag wordt in deze situatie gehanteerd met een stille hoop dat de rest het niet doet omdat het anders een lege handeling wordt. Gooi een altruïst in een omgeving met egoïsten en iedereen is in zijn nopjes. Gooi een altruïst in een kuil met andere altruïsten (waar ze thuishoren) en ze zijn zinloos omdat de verbetering van de persoonlijke situatie van de anderen niet op waarde wordt geschat.

Zowel de consequentie van de egoïstische toekomstvisie van de prisoners dilemma als de heilige-boontjes hoop van de reversed dilemma monden uit in een wereld waar men uiteindelijk geen profijt heeft van zijn eigen gedrag. Daarom moeten we gezamelijk streven om de werelden van goed en slecht gedrag met elkaar in evenwicht te houden. Als we een beetje de balans erin houden kunnen sommigen van ons de zwijgende moraalridders blijven en de rest ellendige profiteurs; een situatie waar iedereen vervolgens blij mee kan zijn.

Van de week volgt mogelijk mijn vreemde gedachtenkronkel over de zin van ethisch gedrag. Misschien ook niet.

Hugo Maat

21.3.10

Esnesnon 21-3-10

Wandelen door de lente: een traktaat over de bedrieglijkheid van ondertitels in de Lage Landen in de 21ste eeuw.

Motivatie is iets geks. Als je me vertelt dat ik goed bezig ben hou ik op met goed bezig zijn. Als je me vertelt dat ik slecht bezig ben raak ik verontwaardigd en hou ik mogelijk ook op met goed bezig zijn. Als ik met rust gelaten word ga ik me na een tijdje afvragen, bij gebrek aan feedback, of ik wel goed bezig ben, wat ertoe kan leiden dat ik niet goed bezig meer ben. Al met al is het reden om mezelf flink af te vragen waar ik nou eigenlijk mijn motivatie vandaan haal om zover te komen.

Hoe kom ik op het belachelijke idee dat ik ver gekomen ben? Omdat de herders van de studentenkudde me droogjes hebben laten weten dat ik 'one of the best first-year students' van mijn faculteit ben. Met als gevolg dat het voortbestaan van die hele titel in het gedrang is geraakt omdat het nu echt een maand gaat duren voordat ik ook maar iets ga doen dat mijn studie ten goede komt. Laat ik nou net volgende week tentamens hebben.

Ik ben chronisch ontevreden. Het liefst zou ik horen dat ik nog niet heel veel voorstel en dat ik gewoon mijn best zou moeten gaan doen, maar ook echt tot het randje mijn best. Dat houdt niet in dat ze me halverwege mijn studiejaar feliciteren met mijn geweldige intellectuele capaciteiten. Al zou het kloppen, ik wil het niet weten. Ik ben al pessimistisch zat.

Zelfs een goeie frisse neus in het mooiste weer van 2010 tot dusver kon me niet herstellen. Mijn dag is geheel verpest, en wel door een complimenteuze constatering in mijn mailbox.

Hugo Maat

17.3.10

Esnesnon 17-3-10

Hallo.

Het is niet veel bijzonders vandaag. Alleen een algemene oproep om de wereld te verbranden en de meeste bestaande systemen van de menselijke maatschappij ten val te brengen. Niets meer dan een aansporing aan alle blinde schapen, geketend door de maatschappij om de ketens af te werpen en terug te keren naar de hooglanden om te leven zoals de berggeiten. Bij wijze van spreken. Ik vraag de slapers vriendelijk om wakker te worden en om zich heen te kijken, maar boven alles vraag ik de mensheid om collectief tv's uit ramen te gooien en een boek te lezen. Of door een bos te lopen. Of te gaan schilderen, muziek te maken, gezelschapsspelletjes te spelen.

Wanneer leven we in de toekomst? Wanneer zijn we eindelijk weer modern? Is dat op het moment dat we als mensheid vliegende auto's uitvinden? Of misschien is het wel veel simpeler. Misschien zijn we als mensheid wel in de positieve richting ontwikkeld op het moment dat we een iets groter scherm op onze computers hebben of als er net iets menselijke en dierlijke ellende nodig is voor de tassen die we bij ons dragen. De toekomst zal haast wel komen als onze auto's nog iets minder brandstof per kilometer verbruiken, als ons internet nóg sneller is, als we films kunnen kijken op onze telefoons (oh wacht, dat kunnen we al) en als we rekenmachines kunnen bedienen met onze amandelen (plagiaat).

Dit betoog is zo doorzichtig als het lauwwarme water van de Caribische Zee. De mensheid vordert niet door een toename in de hoeveelheid nutteloze rommel die we bezitten. Ik meen dat we erop vooruit zijn gegaan op het moment dat we gelukkiger zijn. De consumentenmaatschappij biedt geen vooruitgang in die richting. Vandaar: let's burn the world. Korter dan dat kan ik het niet zeggen.

Hugo Maat

12.3.10

Esnesnon 12-3-10

Goedenavond. (of wat ook maar toepasselijk is, gezien het tijdstip waarop je deze site raadpleegt)

De redundantie van de dingen die ik vertel kan hoog of laag zijn, dat is geheel afhankelijk van degene aan wie ik het vertel. Het is moeilijk om elke keer iemand iets te vertellen dat ik nog niet verteld heb. Laat dat nou net hetgene zijn dat ik het meest aan dezelfde mensen opnieuw vertel, ik hou al op.

Na een beetje zielzoekerij (filosofische colleges, zitten in het OV, tarotkaarten raadplegen, 'typische Hugo-dingen doen') heb ik zin om een nieuw label op mijn levensbeschouwing te plakken. Voorgaande labels waren nihilist, slakkenaanbidder, sadist en meer van dat soort dingen. En appeltaart. Op het moment ga ik voor christelijk atheïst. (Of atheïstisch christen.) De eerste reden, wat mij betreft een overduidelijke, is het slopen van het hokjesstelsel door mezelf een schijnbare contradictie aan te meten. De tweede reden is dat ik er best nog wat zinnigs in vind zitten. Nou ja, ik dan. Het eerste deel is simpel te verklaren: ik geloof niet in God/god/goden/hogere machten aller landen.
De rest van het label is iets moeilijker vast te zetten. Probeer maar eens 'christen' te definiëren. Er zijn natuurlijk zat pogingen gedaan, onder andere die ene poging in Nicaea: ik geloof in de ene en almachtige God, qui fecit terram et caelam, blahdiblah. Daar trap ik dus mooi niet in. Toen ze dat op schrift stelden was Jezus al lang dood. Om drie eeuwen na dato te verklaren wat zijn visie eigenlijk inhield is net zoiets als vandaag de dag ineens bekend maken wat het liberalisme inhoudt, of het officieel opstellen van de doelstellingen van de Franse Revolutie. Slappe hap.
"Nou dan, Hugo, als jij met je profetische en oneindige wijsheid zover boven een slordige miljard christenen wereldwijd staat," hoor ik iemand al zeggen in mijn achterhoofd, "hoe wil jij dan verklaren wie christen is en wie niet?" Al goed, ik heb nooit willen verkondigen dat ik kan bepalen wie christen is en wie niet. (De enige echte autoriteit op dat gebied is dood.) De kwestie is mijns inziens redelijk gevoelig voor persoonlijk oordeel. Het beste wat de mensheid tot haar beschikking heeft vandaag de dag is een stapeltje geschriften met vermoedelijke quotes van de Verlosser. Op basis van die teksten hou ik vol dat je een christen bent als je je naaste liefhebt, als je al je schuldenaren vergeeft en zelf om vergeving vraagt (ergens), als je wederkerige gerechtigheid afwijst, als je sober en bescheiden leeft en nog een paar dingen. Ben ik dat? Nee, natuurlijk niet. Maar ik vind het zo mooi dat ik het label 'christen' gewoon steel voor eigen gebruik.
Maar er is geen God.

Hugo Maat

9.3.10

Esnesnon 9-3-10

Goeiemorgen!

Ik heb een aantal redenen om helemaal uitzinnig vrolijk te zijn. Ten eerste: ik had net een college over thee. Over thee! Dit is het eerste college waar ik tot drie keer toe in mijn aantekeningen "OMG" heb staan. (Ja, ik weet dat het echt heel suf is dat ik dat zeg en dat ik het ook nog daadwerkelijk doe.) De dame die het gaf was afgestudeerd op thee! Ik ben helemaal flabberghasted. Ik zei nog tegen haar dat ik flabberghasted ben. De komende week verdubbelt waarschijnlijk mijn theeconsumptie. Sterker nog, ik heb zin om met veel mensen thee te gaan drinken. Eerst even bloggen voordat ik een algemene uitnodiging uitstuur.

Ten tweede speel ik vanmiddag heel erg veel piano, tot het grotere geluk van een paar vriendelijke mensen. Ik ben gevraagd om te komen helpen bij een muziekexamen aanstaande donderdag (een week geleden) en ik ben teveel een goede gozer (pardon?) om zoiets af te slaan. (Misschien ben ik ook wel arrogant en wil ik geen kans missen om me belangrijk en bijzonder te voelen.) Ik heb er zin in, om allerlei redenen.

Ten derde had ik gister toneel. Ten vierde heb ik een vreemde mentale afwijking, een of ander syndroom, dat ervoor zorgt dat ik af en toe gigantisch euforisch word. Ahem.

Wheee!

Hugo Maat

EDIT: Fijne wereld-mannendag, iedereen!