...
"Jantje, wat wil jij later worden?" - "Piloot, juffrouw."
"Melvin,* wat wil jij later worden?" - Advocaat, want dan verdien je heel veel."
"Liesje, wat wil jij later worden?" - "Prinses, juffrouw!"
"Marcel, wat wil jij later worden?" - "Weet ik niet."
"Hugo, wat wil jij later worden?" - "Niets. Ik wil in een donker hol kruipen en daar doodgaan. U en deze hele wereld hebben mij niets te bieden wat ik wil. Ik verwerp bij deze de vraag, want hij is niet op mij van toepassing."
En dan zit je apart, in gesprek met de ene na de andere halvegare die graag je ouders willen bellen en er zeker van willen zijn dat alles wel goed komt. Alsof ik daar méér zin in had. Ik moet uit redenen van consequentie van opvattingen wel stellen dat, wanneer vergeleken met de wens niets te zijn, in gesprek met bezorgde en verwarde mensen zitten even slecht is als elke andere tijdsbesteding. Het is me een paar keer voorgevallen, en ik kan me in die uitspraak tot op zekere hoogte vinden, ware het niet dat ik mensen die zich zorgen over me maken zonder te begrijpen waar ik het over heb behoorlijk vervelend vind. Dit toont maar weer dat er wel een soort van orde in verwerpelijkheid bestaat tussen verschillende bestedingen van tijd. Indien ik echter mijn toekomst zou moeten kiezen vanuit de overtuiging dat er dingen zijn die ik minder graag doe, dan is inexistentie preferabel. Mortis servitutum antepono, om Cicero te verdraaien.
Ik heb wel eens gesprekken moeten voeren met bezorgde mensen, die in de overtuiging verkeerden dat ik mijzelf iets aan zou doen. Dit was geen opzet van mijn kant. Het meest noemenswaardige voorbeeld was zelfs een geval waarin ik oprecht mijn overpeinzingen met de wereld deelde en daarmee iedereen de stuipen op het lijf joeg. Vervolgens moet ik altijd mensen troosten. Ik moet mensen troosten omdat ze mijn situatie niet aan kunnen en gekke dingen gaan doen als ik ze niet gerust stel. Die visie op de situatie kweekte een sterk neerbuigende houding bij mij, in het geheim althans. Ik vind nog altijd dat de mensen die ondersteboven raakten van wat er in mijn hoofd omging zonder eerst het fijne ervan te onderzoeken, om vervolgens getroost te moeten worden door mij behoorlijk inferieur. Dat mag ik niet denken, natuurlijk, maar 'if that is a sin then let me be damned for it.'
Als ik het toch over verdoemenis heb: één van die gedachten waar mensen bij tijd en wijlen aanstoot aan namen was het idee dat de hel helemaal niet zo kwaad was. Mijn argument, redelijk kort, was dat alles verveelt. Een eeuwigheid bij zinnen is al zo hels als het maar kan door de verveling. Het verschil tussen de hemel en de hel zou bestaan uit de eerste drie jaar of iets dergelijks, gevolgd door een eeuwigheid aan verveling. Ik besloot dat ik in de hemel misdaden zou gaan plegen om de engelen te sarren, en dat ik in de hel verwelkomd zou worden door Satan wegens mijn (in zijn ogen) goede gedrag. Daarmee was de hele boetedoening-ethiek ontmanteld. Ik verklaarde mezelf immoreel en vond dat een prachtig idee. Inmiddels is mijn beeld van de hemel volwassen geworden, en die nieuwe eschatologische visie maakte het idee van sterfelijkheid erg dragelijk. Maar dit terzijde.
Ik stelde mezelf al vroeg de vraag waarom mensen er zo'n groot punt van maakten dat ik onorthodoxe denkbeelden erop nahield. Arrogant als ik was besloot ik dat mijn ideeën een gevaar voor de gevestigde orde waren en dat mensen zich bedreigd voelden door mij, zeker als of zeker omdat er waarheid in mijn ideeën school. Het was hun taak, à la Foucault en zijn makkers, om mij te disciplineren en te normaliseren. Het probleem was natuurlijk dat ik ze afwimpelde met bijzonder weinig moeite, en daar steekt dat idee van inferioriteit weer de kop op, en dat wortel noch stok enig effect hadden op een stoïcijns joch als ik. Nee, ik had een prima tijd als een verdorven en onhoudbaar denker. Ik vond ook een groep mensen die mijn waanzin vermakelijk vonden. Ik begon een blog met het idee van mijzelf als prettig gestoord in het achterhoofd. Niemand die leek te vermoeden dat er ook iets ernstig fout kon gaan.
Niet dat ik iemand de schuld geef. Niet dat het me werkelijk zoveel kan schelen.
Hugo Maat
*: Ik heb een gruwelijke hekel aan de naam Melvin.
28.5.12
Abonneren op:
Reacties posten (Atom)
2 opmerkingen:
Je bent er achter gekomen dat het erg moeilijk is om prettig gestoord te zijn. En hebt in plaats daarvan besloten dat het prettiger is om er niet te veel van te laten merken.
Hoewel het einde van het leven voor iedereen komt, en het wellicht niet mogelijk is om de ene tijdsbesteding tot het einde te verkiezen boven de andere, blijkt het toch zo te zijn dat je sommige manieren van tijdspassering (muziek maken, latijn vertalen) kiest die draaglijker zijn dan andere.
Het vinden van de bestemming van je leven bestaat uit een voortdurende trial en error (variatie en selectie in darwinistische termen). Goed is daarbij wat de overleving bevordert, slecht wat de dood brengt. Of je kiest voor overleving is afhankelijk van de mate waarin je een geslaagd schepsel bent. Zonder overleving is voortplanting niet mogelijk. Zonder voortplanting is de overleving beperkt tot één generatie.
Of er buiten de cyclus van voortplanting en overleving een hoger doel of bestemming of zin aan het leven valt te onderkennen, kan gezien het vrijwel eeuwigdurend voortgaan van deze cyclus niet voorzien worden. Wetmatigheden zijn daarin betrekkelijk, zoals de ontwikkeling van taal of schilderkunst niet voorspeld kan worden, en ook de natuurlijke evolutie van veel toevalligheden afhankelijk is (vulkaanuitbarstingen, schuivende continenten, ecologie, meteoren, ijstijden).
Menselijke wezens overleven niet alleen in natuur, maar ook in hun cultuur. Dat we nu nog boeken van tweeduizend jaar oud lezen, en kennis van tienduizend jaar oud (landbouw, wielen) bewijst dat. De totale kennis van de mens is deels cumulatief, deels verwoest door latere versies en paradigmata. Ingaan tegen het bestaande is een nuttige functie, want orthodoxie is de grafsteen van intelligentie. Wees niet bang een zombie te zijn wanneer je die optilt. Aanvalluuh!!
Ter aanvulling:
Optimism is highly overrated
Een reactie posten