Esnesnon 22-8-09

Goedenavond.

Geschiedenis: waarom het zo met mij strookt, de zoveelste reden. Van terugkijken maak ik nu verdorie mijn vak en dan mag ik er ook wel van houden. Juist ja. Het bestuderen van geschiedenis leidt voor de misantroop (of zoals ik zelf liever zeg, de homo correctus), ongeacht je oordeel over de mens van vroeger, tot een uiteindelijke haat en afschuw jegens de mensheid. Optie 1: De reactionair. Vroeger was alles beter, leuker, mooier en zo voorts. Uit die veronderstelling komt de gevolgtrekking dat we zijn afgezakt als mensheid naar een tijd van ellende, dat we het verprutst hebben en dat de grote, goede types van vroeger er niets aan hebben weten te doen, de sukkels. De negatieve, reactionaire instelling ziet al snel een neerwaartse spiraal, volgens Murphy de snelste weg van A naar B. Het gaat nu slechter, dus zal het morgen nog slechter gaan, de mensheid is ondankbaar voor zijn goede verleden en verdient het misschien ook wel te verzinken in diep zwarte (met een tintje groen en blauw) prut. Deze is het makkelijkst en ik kies ook vaak deze invalshoek. Optie 2: De vooruitgangfanaat. Vroeger was alles slechter, we leven langer, zijn gelukkiger en gezonder dan ooit, de mensheid zit op een stijgende lijn. Zelfs al zou je aannemen dat dit op de waarheid berust, dan kan je er nog een ontzettende mensenhaat aan ontlenen. Er loert namelijk een conclusie dat we nog niet kunnen bogen op vooruitgang, dat de poel van ellende nog maar kort achter ons ligt, dat de wortel van het kwaad nog altijd in ons sluimert, dat de tijd verschuift maar dat de mens nog altijd het onderkruipsel van gisteren is. Het is moeilijker om vanuit een principe van vooruitgang de mensheid af te kraken, eenvoudiger is het gewoon te zeggen dat we als mensen steeds verder zijn afgegleden sinds de industrialisatie en sinds de consumentenmaatschappij, hatsee, twee woorden met zeven lettergrepen in één zin. Optie 3, en hierna heb ik de conventionele richtingen zo ongeveer gehad, de constante van ellende. We gaan er maar even vanuit dat er in de geschiedenis geen vooruitgang maar alleen voortgang is, we worden er niet beter of slechter op. Dan komt de homo correctus tot de schokkende conclusie dat we geen haar zijn opgeschoten, dat we nooit van onze fouten leren en dat de geschiedenis met al zijn gruwelen gedoemd is zich te herhalen en te herhalen, als de stoomwals die over de knuffels die wij als kinderen koesterden en in bed hielden heenrijdt, dromen en jeugd verwoestend, begeleid door een kakofonie van knarsend metaal en het aroma van smeerolie. Oftewel, ik kan objectief (nou ja, doen alsof) de menselijke geschiedenis bestuderen en op grond van iedere willekeurige bevinding besluiten een grondigere hekel dan ooit te hebben aan ieder tweevoetig zoogdier dan ooit tevoren, zo mogelijk.

Vandaag heb ik drie keer het vreselijke liedje van The Sound of Music gespeeld, The Lonely Goatherd. Dat is het jodelliedje. Als je nog niet weet wat ik daarmee bedoel, heb ik wellicht grond om jaloers te zijn, mijn leven is beter af zonder dat liedeken. Dat is gelukkig maar een halve waarheid, want ik vind het wel leuk om te zingen zodat andere mensen eronder lijden en ik de vloek kan verspreiden. Ik kan me zo ontstellend vinden in die man die met een ernstige vorm van tubercolose een stel vliegreizen ging maken om zoveel mogelijk passagiers te besmetten, of misschien zelfs die vriendelijke, weldenkende en beschaafde heren die hun kornuiten Aids gaven door nota bene bloed bij de ander in te spuiten op cultureel verantwoorde gentlemen's evenings. Je hebt een vloek, je bent verdoemd, wat nu? Druk eenvoudigerwijs je haat tegen het onrechtvaardige universum en de meer fortuinlijke rest van de mensheid uit door je vloek uit te dragen, door het te delen. Ik begrijp de zombies die hun slachtoffers tot gelijken maken, strompelend en met doffe ogen, doch onhoudbaar. Ik begrijp de vampiers, die de mensheid door het daglicht zien huppelen, die kindertjes maken en knoflook in hun eten kunnen doen; alles wat hen ontnomen is door de fantasie van de schrijver. Ik begrijp de kindertjes die te horen hebben gekregen dat Sinterklaas helemaal niet bestaat, dat het eigenlijk oom Jan in een pak is, wat ze onmiddelijk aan hun jongere broertjes, zusjes, nichtjes en neefjes en buurkinderen doorkwekken. Ik begrijp leraren, verstokt door hun gemiste carrière, die kinderen vol kansen en mogelijkheden zien en besluiten zo bagger les te geven dat de kindertjes jaren achterstand oplopen en geen keus hebben ook een lerarenopleiding te volgen, het kaf. Mijn grootste vloek is dat ik sceptisch ben en een zwartkijker van het zuiverste water. Wat kan ik anders doen dan dat te delen... Ik doe geschiedenis omdat ik mensen haat, ik blog omdat ik mezelf haat.

Hugo Maat.